Επισκέπτης στην Αθήνα του 415 π.Χ.

Τι οδηγίες θα έδινε ένας ταξιδιωτικός οδηγός σε έναν περιηγητή που ήθελε να έρθει στην Αθήνα το 415 π.Χ.?

«Αν σκέπτεστε να μείνετε στην Αθήνα για αρκετές μέρες και δεν έχετε φροντίσει να κάνετε κράτηση νωρίτερα, καλύτερα να μην βιαστείτε. Προτιμότερο είναι να δείτε πρώτα το χώρο και τις εναλλακτικές λύσεις που έχετε. Κατ΄αρχάς θα πρέπει να φτάσετε στην Αθήνα με το φως της ημέρας. Στα σκοτεινά και χωρίς οδοσήμανση είναι ακατόρθωτο. Αν έχετε φίλο ή συγγενή στην Αθήνα, είναι σίγουρο ότι θα σας φιλοξενήσει. Αλλιώς θα πρέπει να αναζητήσετε κάποιο πανδοχείο ή δημόσιο ξενώνα. Θα βρείτε στους κεντρικούς δρόμους και στα λιμάνια. Θα πρέπει να προσέξετε όμως, γιατί αυτοί οι χώροι συνήθως δεν έχουν καλή φήμη. Τα δωμάτια είναι άβολα, βρόμικα και γεμάτα από γυναίκες ελευθέρων ηθών, που συχνά έχουν και τη διαχείρισή τους. Συνήθως αυτά τα φτηνά πανδοχεία είναι διώροφα κτίρια με κοινόχρηστα δωμάτια με ξυλοκρέβατα. Δεν διαθέτουν μπάνιο, εκτός από ένα δοχείο νυκτός. Δεν προσφέρουν πρωινό ούτε κάποιο άλλο γεύμα. Εάν φτάσατε ως εδώ με δικό σας ίππο, τα περισσότερα πανδοχεία αυτής της κατηγορίας δεν διαθέτουν στάβλο. Εάν δεν επιλέξετε κάποιο πανδοχείο – που είναι πολύ φυσικό – για να απολαύσετε τις διακοπές σας, υπάρχει και η επιλογή των ναών. Πολλοί από τους μεγάλους βωμούς, που βρίσκονται στα περίχωρα της Αθήνας, όπως στην Ελευσίνα και τη Βραυρώνα, διατηρούν πανδοχεία για τις ανάγκες των προσκυνητών. Είναι πιο οργανωμένα και καθαρά από τα ιδιωτικά, αλλά αν θέλετε ανέσεις δεν θα τις βρείτε. Η καλύτερη επιλογή για πολυήμερη διαμονή στην Αττική, είναι να ενοικιάσετε δωμάτιο σε ιδιωτική κατοικία. Για να επιλέξετε, σας περιγράφουμε ένα τυπικό αθηναϊκό σπίτι που μπορεί να είναι διαθέσιμο για τη διαμονή σας.

Το σπίτι που μπορείτε να ενοικιάσετε για τη διαμονή σας στην Αθήνα, είναι συνήθως μονώροφο, το πολύ δίπατο. Εξωτερικά είναι πολύ απλό. Συνήθως δεν διαθέτει παράθυρα προς το δρόμο, αλλά φωτίζεται από την εσωτερική αυλή ή το αίθριο. Η εσωτερική τους διαρρύθμιση περιλαμβάνει κυρίως τον αντρώνα – είδος leaving room – όπου υπάρχει η εστία. Ο γυναικωνίτης και τα άλλα δωμάτια βρίσκονται στα πλάγια ή στο πάνω πάτωμα, αλλά καθαρά ξεχωριστά από τον αντρώνα, όπως και η ζωή των γυναικών από τη ζωή των αντρών.

Ως συνέπεια της γενικότερης κοινωνικής, οικονομικής και καλλιτεχνικής προόδου αυτής της εποχής, είναι και ο εξωραϊσμός των σπιτιών με τοιχογραφίες, τάπητες, καλόγουστα έπιπλα και πολυτελή αντικείμενα. Αυτή την εποχή, οι αθηναίοι αγοράζουν με μανία διακοσμητικά αγγεία. Σκύφος, κύλιξ, κάνθαρος, κρατήρ, αμφορεύς, στάμνος, υδρία, οινοχόη, ψυκτήρ, λύκηθος, λέβης και αλάβαστρον.

Το καθένα έχει τη δική του χρησιμότητα και ομορφιά. Εάν είστε τυχεροί και νοικιάσετε κατοικία πλούσιας οικογένειας, θα έχετε την ευκαιρία να απολαύσετε την ιδιωτική σας ζωή εφόσον είστε ζευγάρι. Οι πλούσιοι συνήθως, εκτός από τα αστικά σπίτια, διατηρούν και επαύλεις στην εξοχή. Και αυτό γιατί οι αριστοκράτες αντλούν την περιουσία τους από αγροτικά εισοδήματα, έτσι το μεγαλύτερο διάστημα ζουν στα κτήματα, και στην Αθήνα έχουν μια πρόχειρη γκαρσονιέρα που μένουν σπάνια. Αλλά και αν χρειαστεί να συγκατοικήσετε, μπορεί να μην ξεφύγετε από τις συνήθειές σας, αφού οι ιδιοκτήτες έχουν γεμάτη ζωή. Οι άντρες τριγυρνούν όλη μέρα στις δουλειές τους, στην αγορά, στη λιακάδα, ενώ τρελαίνονται για πολιτικές συζητήσεις και θεάματα. Οι γυναίκες, αφού μαγειρέψουν από νωρίς το φαγητό, πάνε στη βρύση για νερό ή στον Ιλισό για να πλύνουν τα ρούχα. Όταν τελειώσουν τις δουλειές τους, βγαίνουν στο κατώφλι για κουβέντα με τη γειτόνισσα. Όσο για τα παιδιά, όταν δεν παίζουν στα σοκάκια, περνούν όλη μέρα στα σχολεία και τα γυμνάσια.

Καλή διαμονή…