Το τέλος της αρχαιότητας διαδέχτηκαν  οι μεσαιωνικοί χρόνοι. Η λαμπρή αρχαία ελληνική κληρονομιά άρχισε να περνά για τον υπόλοιπο κόσμο στη σφαίρα του μύθου. Σχεδόν κανείς δεν αποφάσιζε να κάνει το ταξίδι στην παρηκμασμένη Αθήνα της τουρκοκρατίας.  Με τον ερχομό της Αναγέννησης όμως και το έντονο ενδιαφέρον των Δυτικών για τις κλασικές σπουδές,  διανοούμενοι ή και απλοί ταξιδιώτες άρχισαν να επισκέπτονται την Αττική , αποτυπώνοντας τις εικόνες του κλασικού ιδεώδους.  Αυτοί οι πρώτοι περιηγητές, μέσα από τις αφηγήσεις και τα έργα τους, επανασύστησαν τον ελληνικό πολιτισμό στον υπόλοιπο κόσμο…

Αδριάνειο Υδραγωγείο

 

Το προστώο του Υδραγωγείου του Αδριανού (Δεξαμενή), ο Παρθενώνας και στο βάθος διακρίνονται οι κίονες από τον Ναό του Ολυμπίου Διός. Robert Sayer, 1759, λιθογραφία.

 

Το Αδριάνειο Υδραγωγείο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα κοινής ωφέλειας της ρωμαϊκής εποχής στην Αθήνα, αν αναλογιστεί κανείς ότι επέτρεπε την υδροδότηση της Αθήνας από το 140 μ.Χ., οπότε και τελείωσε η κατασκευή του, μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα. Κατασκευάστηκε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό (117-138 μ.Χ.) και αποπερατώθηκε από το διάδοχό του Αντονίνο Πίο (138-161 μ.Χ.). Η κατασκευή του Υδραγωγείου ξεκίνησε περίπου το 125 μ.Χ. και ολοκληρώθηκε το 140 μ.Χ. Μέχρι εκείνη την εποχή τα υδραγωγεία που έφερναν υπόγεια το νερό στην Αρχαία Αθήνα, από τον 6o αιώνα π. Χ. μέχρι τον 1ο αιώνα μ.Χ., ήταν εκείνα από την περιοχή του Ιλισού και του παρακείμενου Υμηττού.

Ο κεντρικός κλάδος του Αδριάνειου Υδραγωγείου, είχε μήκος 25.957 μ. και άρχιζε δυτικά από το σημερινό αεροδρόμιο της Δεκελείας και τελείωνε στη δεξαμενή του Κολωνακίου. Η διαδρομή που ακολουθούσε ήταν η εξής: Λεκάνες και Μονομάτη Αχαρνών, Αγία Σωτήρα, Κόκκινος Μύλος, Μεταμόρφωση, Νέο Ηράκλειο, Νέα Ιωνία, Φιλοθέη, Λεωφόρος Κηφισίας, Υμηττός, Αμπελόκηποι και Δεξαμενή Λυκαβηττού. Τα νερά που μετέφερε το Υδραγωγείο του Αδριανού κατέληγαν στη Δεξαμενή του Λυκαβηττού. Η γνωστή δεξαμενή είναι ορθογώνια με διαστάσεις 9.36μ επί 26,1μ., με χωρητικότητα 500 κυβικά μ. Μπροστά από τη δεξαμενή υπήρχε ένα προστώο που αποτελείτο από τέσσερις ιωνικούς κίονες με θριγκό, ο οποίος πάνω από το ευρύ μεσαίο μετακιόνιο σχημάτιζε μεγάλο τόξο, με μια επιγραφή στο επιστύλιο για τη δαπάνη κατασκευής του έργου από τον Αδριανό και μετέπειτα τον Αντονίνο Πίο.

Το Υδραγωγείο και η Δεξαμενή λειτούργησαν χωρίς αλλαγές υδροδοτώντας την περιοχή της Αθήνας μέχρι την εποχή της Τουρκοκρατίας. Τότε εγκαταλείφθηκε με αποτέλεσμα να πέσουν τα σαθρά τοιχώματά του και να φραχτεί από χώματα. Με την ίδρυση του Νέου Ελληνικού κράτους ανακατασκευάστηκε και η Δεξαμενή που λειτούργησε μέχρι το 1940. Με την κατασκευή του φράγματος του Μαραθώνα και της σήραγγας Μπογιατίου το 1929, το Αδριάνειο έπαψε να είναι η κύρια πηγή νερού για την Αθήνα και απλά λειτούργησε ως συμπληρωματική πηγή νερού μέχρι σταδιακά να εγκαταλειφθεί.