Η πόλη αλλάζει πρόσωπο

 Στην Αθήνα αυτή την εποχή φτάνουν τα πρώτα αυτοκίνητα, τα ιππήλατα τραμ και λίγο αργότερα τα πρώτα ηλεκτροκίνητα τραμ. Στην πρωτεύουσα λειτουργεί το πρώτο τηλεφωνικό κέντρο με 200 συνδρομητές όλους και όλους. Το 1902 ο ατμοκίνητος σιδηρόδρομος γίνεται ηλεκτροκίνητος. Το 1907 ηλεκτροφωτίζονται η πλατεία Συντάγματος, Ομονοίας και αρκετοί κεντρικοί δρόμοι. Χαρακτηριστικές φιγούρες της αθηναϊκής κοινωνίας είναι οι επαρχιώτες, οι αριστοκράτες αλλά και οι ψευτοαριστοκράτες, οι γεροντοκόρες και τα γεροντοπαλίκαρα, οι εφημεριδοπώλες, οι κουλουρτζήδες, οι σαλεπιτζήδες και καστανάδες, οι εύζωνοι αλλά και οι υπηρέτριες των αριστοκρατικών οικογενειών. H Αθήνα, αν και απομονωμένη από τις άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, μπορούσε όμως να τις ονειρεύεται έστω και από τα ξένα περιοδικά και φιγουρίνια. H μόδα ήταν ακόμη προνόμιο των λίγων ευκατάστατων οικογενειών. O A’ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918) αλλάζει η συμπεριφορά της γυναίκας. Οι γυναίκες σταματούν να φοράνε κοσμήματα και εντυπωσιακά ρούχα, συμμετέχουν σε φιλανθρωπικά έργα, ενώ μικραίνουν οι αποστάσεις ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις.

Μεταναστευτικός πυρετός

H χρυσή δεκαετία του μεταναστευτικού πυρετού προς τις HΠA ήταν η δεκαετία 1906-1915, όπου από την Ελλάδα μετανάστευσαν προς την άλλη άκρη του Ατλαντικού 250.000 άτομα. Οι HΠA αυτή την εποχή, έμπαινε στην τελευταία φάση κατασκευής του σιδηροδρομικού συστήματος μεταφορών, στην επέκταση της βιομηχανίας και την ανάπτυξη της γεωργίας. Το «αμερικανικό θαύμα» άρχιζε να επιτελείται με τη συνεισφορά και την εκμετάλλευση εργατικών δυνάμεων όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και άλλες χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου, όπως την Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία.

Πολεοδομικός σχεδιασμός

Στα τέλη του 19ου αιώνα η Αθήνα, πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους από το 1834, συμπληρώνει την αρχιτεκτονική και πολεοδομική της συγκρότηση, αναδεικνύοντας παράλληλα τα μοναδικά αρχαία της μνημεία. Είναι ήδη μια ελκυστική πόλη με αξιόλογα δημόσια κτίρια, τα περισσότερα των οποίων οφείλονται στη γενναιοδωρία των πλούσιων Ελλήνων της διασποράς. Μια Αθήνα με διώροφα ή τριώροφα σπίτια, περιτριγυρισμένα με κήπους και αυλές, όπως τα παρέδωσε ο 19ος αιώνας στον20ό. Από τις αρχές του 20ού αιώνα έως το 1922, ο πληθυσμός της αγγίζει τις 500.000 κατοίκους, ενώ η Αθήνα γίνεται ο κύριος αποδέκτης των ιστορικών και κοινωνικών αλλαγών.

Η εκπαίδευση των παιδιών την περίοδο 1900 – 1910 στηριζόταν στη φιλομάθεια των Ελλήνων και στην επιμονή της οικογένειας να αποκτήσει μόρφωση τουλάχιστον ένα μέλος της οικογένειας. Μέχρι και το 1907 το 89% των παιδιών παραμένουν αναλφάβητα. Το 1901 ιδρύθηκε ο πρώτος παιδικός σταθμός. Οι χωμάτινοι δρόμοι της Αθήνας, οι ατελείωτες αλάνες και η φύση, αποτελούσαν τους αποκλειστικούς χώρους παιχνιδιού. Αλλού έπαιζαν τα αγόρια, αλλού τα κορίτσια. Ξύλινα αλογάκια, κυνηγητό, πετροπόλεμος ξυλίκι, αλλά και μολύβια, τετράδια και κουμπαράς για τα αγόρια, πάνινες κούκλες, ρόκα, κουτσό για τα κορίτσια…